مرکز مجازی مهدویت
سه شنبه 21 آذر 1396

بررسی فیلم آخرالزمانی کتاب ایلای The book of Eli

هالیوود به عنوان مرکز تولیدی سینمای غرب، در سالیان اخیر فیلمهای زیادی را با درون مایه آخرالزمانی تولید کرده است. آمارهای متعدد نشان می دهد ژانر فیلمهای آخرالزمانی و پسا آخرالزمانی از مقبولیت بسیار بالایی در میان مردم برخوردار است و به تبع آن فیلم سازان هالیوود به سمت تولید هرچه بیشتر این فیلم ها رفته اند. به عنوان مثال در سال 2012 و 2013 بیش از 40 فیلم پربازدید آخرالزمانی تولید شده و یا در سالیان اخیر داستان حداقل 10 سریال تلویزیونی تولیدی هالیوود آخرالزمانی بوده است. فارغ از بحث های سینمایی، شیوه نگرش این فیلم ها به نجات و منجی قابل تأمل و توجه است. چگونگی نجات، ویژگی های منجی، خصوصیات انسان های نجات یافته، شیوه طرح عقاید مذهبی و غیره، از جمله مواردی است که با تأمل در آنها می توان نگاه و رویکرد غرب در مورد نجات در آخرالزمان را دریافت. در این سلسله مقالات بر آنیم به بررسی منجی در سینمای معاصر غرب بپردازیم.
درباره فیلم کتاب ایلای (The book of Eli)

گرچه در بسیاری فیلمهای آخرالزمانی سینمای غرب همت اصلی بر وجهه سرگرمی و سودآوری بوده، ولی نمی توان از این مطلب چشم پوشی کرد که نگاه و فکر نویسنده و فیلم ساز قطعاً در نمایش آخرالزمان و احیاناً منجی آخرالزمانی دخیل است.

از جمله فیلم های آخرالزمانی این سالها -که تعدادشان کم هم نیست- یکی از فیلم هایی که با نگاهی دینی به منجی پرداخته فیلم معروف کتاب ایلای (The book of Eli) هست. این فیلم که ساخته 2010 و توسط برادران هیوز ساخته شده به تهیه کنندگی جوئل سیلور است که فیلمهای آخرالزمانی دیگری همچون سه گانه ماتریکس و یا تئوری توطئه را در کارنامه خود دارد.

این فیلم که از فیلمهای پساآخرالزمانی محسوب می شود زمانی را به تصویر می کشد که به واسطه واقعه ای عظیم که در فیلم مشخص می شود جنگی جهانی بوده زمین و لایه ازون نابود می شود و به جز عده کمی در زمین باقی نمی مانند. داستان در مورد مردی به نام ایلای است که نقش او را دنزل واشنگتن بر عهده دارد که از شرق به سمت غرب عالم در حرکت است و طبق آنچه در فیلم بیان می شود با خود کتابی دارد و مأموریت دارد که آن را به غرب عالم برساند. در میانه راه، به شهری که فساد و تباهی در آن موج می زند وارد می شود که در آنجا فردی به نام کارنگی با بازی گری اولدمن حکمرانی می کند و اتفاقاً او هم به دنبال کتاب خاصی می گردد و در این میان متوجه می شود احتمالاً همان کتابی است که در دست ایلای است و تلاش دارد به هر صورتی آن را به دست بیاورد. ما در انتهای فیلم می فهمیم این کتاب، کتاب مقدس مسیحیان (عهد جدید و قدیم) بوده.

دیالوگ بسیار مهم فیلم تقابل ایلای و کارنگی است که وقتی ایلای از کارنگی علت تلاش برای تصاحب کتاب را می پرسد او علت این مطلب را این طور بیان می کند که من به این کتاب برای تسلط بر مردم (و نه هدایت آنها) نیاز دارم. در انتهای فیلم هم اگر چه کارنگی به کتاب دسترسی می یابد، می فهمد زبان آن بریل است و نمی تواند از آن استفاده کند حال آنکه ایلای که خود را به سرزمین موعود که مطابق معمول فیلم های این چنینی آمریکایی جایی در آمریکاست، می رساند کتاب مقدس را که از دست داده بود درون خود حفظ نموده، در اختیار صالحان زمین قرار می دهد تا آنها آن را منتشر و پخش کنند.

این فیلم از این لحاظ که به خلاف فیلم های دیگر آخرالزمانی و پساآخرالزمانی به موضوع مذهب و کارکردهای آن در ساخت جامعه آرمانی می پردازد، قابل تأمل و مثبت است ولی نکاتی در فیلم هست که باید با دقت بیشتری به آنها نگریست:

اول آن که ویژگی هایی که در فیلم در ایلای می بینیم شباهت بسیاری به ویژگی های منجی کتاب مقدس دارد همچون داشتن کتاب مقدس، محافظت غیبی، رویین تنی و نصیحت گری. از طرف دیگر ویژگی های منفی کارنگی هم مشابه خصوصیات ضد مسیح در کتاب مقدس مسیحیان است.

نکته دوم اینکه همان گونه که گفتیم گروه صالحان و آرمان شهر را جایی در غرب و آمریکا معرفی می کند.

نکته سوم که شاید مهم ترین نکته باشد نگاه نجات بخشی به کتاب مقدس مسیحیان (و نه دیگر کتاب های ادیان دیگر) است چرا که ما در انتهای فیلم می بینیم پس از انتشار کتاب مقدس، این کتاب به قفسه کتابها منتقل می شود و در میان تورات و قرآن قرار داده می شود که اولاً جای گیری این کتاب همانند رکوردهای مسابقه هست که کتاب مسیحیان را در جایگاه اول قرار می دهد و ثانیاً به ذهن مخاطب این طور القا می شود که کتب دیگر نتوانسته اند کار تمامی انجام دهند و با آمدن کتاب مقدس مسیحیان نجات صورت می گیرد.

شما که با معارف مهدوی و نقش و جایگاه قرآن در زندگی پیش و پس از ظهور آشنایید، خود بخوانید مفصلی از این مجمل...!

در شماره های بعد به یکی دیگر از تولیدات آخرالزمانی اخیر سینمای هالیوود می پردازیم و شیوه نگاه آن فیلم به نجات و منجی را بررسی می نماییم.