مفهوم آخر الزمان

دورة پاياني دنيا و زمان شكل‌گيري ظهور و حكومت مهدي موعود (عجل الله تعالي فرجه الشريف)
«آخرالزمان» تركيبي اضافي و به معناي بخش پاياني زندگي دنيا است. توجه به «آخِرالزمان» در فرهنگ بيشتر دين‌ها و آيين‌هاي بزرگ ـ به‌ويژه در اديان ابراهيمي ـ به ‏چشم مي‏خورد. اين توجه در فرهنگ اسلامي از اهميّت ويژه‌اي برخوردار است.
واژه آخرالزمان در قرآن به كار نرفته است؛ اما مطالب گوناگوني در بارة آن، از آيات قابل استفاده است. قرآن كريم به طور كلّي، جهانيان را به دو بخش پيشينيان و پسينيان تقسيم كــرده  و بـــراي هـــر يك ويژگي‌هايي بيان نموده است. به نظر مي‌رسد بتوان پسينيان را بخشي از انسان‌هاي آخرالزمان دانست.
دربـــارة آغـــاز شكــل‌گيري و چگونگي انجام جهان، سخن روشني در آيات و روايات به چشم نمي‌خورد؛ امـا آن‌گـــاه کــه سخــن از دوران آخرالزمان به ميان مي‌آيد، همواره به دو پديدة بسيار مهم و بزرگ اشاره مي‌شود:
1. ولادت و برانگيخته شدن پيامبر اسلام (صلي الله عليه و آله و سلم) در جايگاه واپسين فرستادة الهي؛
2. ظهور و قيام موعود نجات‌بخش، حضرت مهدي (عجل الله تعالي فرجه الشريف).
از اين رو شکي نيست اينک ما در دوران «آخِرالزمان» به سر مي‌بريم. اين دوران، داراي دو ويژگي مهمّ و اساسي است:
نخست: آخرين مرحلة زندگي در دنياست.
با سپري شدن اين دوران، زندگي در دنيا به پايان رسيده، مرحله‏اي ديگر در نظام آفرينش آغاز مي‌شود.
دوم: اين دوران، خود به دو بخش با ويژگي‌هاي خاص تقسيم مي‌شود.
يك. دوراني سراسر انحطاط اخلاقي، ستم و بيداد؛
دو. دوراني سرشار از معنويت در پرتو حكومت شايستگان.
بنيان‌هاي كلي باور به اين دوران را همة مذاهب و گــــروه‌هــاي بـزرگ اسلامي پذيرفته‌اند، ولــي در راستاي وابستگي اين دگرگوني‌ها به ظهور و قيام حضرت مهدي موعود (عجل الله تعالي فرجه الشريف) و نيز ويژگي‌هاي شخص آن مصلح جهاني، ديدگاه‌هاي ناهمگوني پديد آمده است.
شيعة دوازده امامي، با بهره‌گيري از آموزه‌هاي پيشوايان معصوم (عليهم السلام) حضرت ‏مهدي (عليه السلام)را موعود امت‏ها و حكومت ايشان را نيکوترين فرجام زندگاني انسان‌ها بر زمين مي‏داند. در اين نگاه، با ظهور حضرت مهدي (عجل الله تعالي فرجه الشريف)، افزون بر بهره‌مندي مردمان آن دوران، برخي از نيك‌ترين و صالح‌ترين و نيز بدترين و تبه‌كارترين انسان‌ها كه پيشتر از دنيا رفته‌اند، به دنيا باز مي‏گردند، تا شايستگان، از برپايي حکومت عدل و قسط شادمان، و تبهکاران، از آن عدل جهاني آزرده خاطر گردند.  و دنيا، همچنــــان بــر مدار دادگري خواهد گشت، تا زندگي دنيايي ‏پايان ‏يابد.
پيشوايان معصوم (عليهم السلام)، با الهام از وحي الهي و سرچشمه‌هاي آن، پيوند مهدويّت و آخِرالزمان را به روشني بيان کرده‌اند:
رسول اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) فرمود: «دنيا به انجام نمي‏رسد؛ مگر اين‌كه امت مرا مردي رهبري كند كه از اهل‌بيت من است و به او مهدي گفته مي‏شود.»
اميرمؤمنان علي (عليه السلام) نيز بر منبر مسجد كوفه فرمود: «اگر از دنيا بيش از يك روز باقي نماند، خداوند سبحان آن روز را چنان طولاني خواهد كرد، تا اين كه مردي از خاندانم برانگيخته شود.»